In deel 1 heb je kunnen lezen hoe je met beweging je paard kunt laten afvallen. In dit deel gaat het over het aanpakken van de voeding bij paarden met overgewicht.
Voeding: belangrijke factor bij een paard met overgewicht
Een groot effect bij afvallen zit in de voedingsinname van je paard. Immers: wat er niet ingaat, hoeft er ook niet af.
Soms is het heel duidelijk wanneer een paard te veel energie binnenkrijgt. Zo is mijn pony te dik geworden doordat ik hem te lang op een te rijke weide heb laten grazen.
Sommige paarden stoppen vanzelf wanneer ze genoeg hebben. Maar er is ook een groep paarden met veel “bodemdrift”, een beetje zoals die laatste restjes chips in een zak: die móét leeg, ook al zit je eigenlijk al vol.
Weidegang beperken aankomen in gewicht te voorkomen
Het afvallen van Andor is begonnen in september 2020. Als eerste ben ik strookbegrazing gaan toepassen. Iedere dag kregen de pony’s een nieuwe strook weide tot hun beschikking. Hierdoor kreeg ik meer controle over de hoeveelheid gras die ze binnenkregen.
De pony’s stonden toen nog van 07:00 tot ongeveer 16:00 uur op de weide. Toen de weides kort gegeten waren, was het weideseizoen voor ons voorbij en konden we echt starten met afvallen: de pony’s kregen alleen nog hooi.
Slowfeeders en ruwvoermanagement
De pony’s staan op een paddock paradise met vier hooipunten. Twee daarvan hebben hooinetten met een maaswijdte van 2,5 cm, en twee met 5 cm.
Hierdoor konden ze eerst eten uit de grovere netten en daarna verder uit de fijnere netten. Zo ontstond een soort “beperkt onbeperkt” ruwvoer-aanbod.
Wanneer de mazen van alle netten heel klein zouden zijn, bestaat er een grotere kans op frustratie bij paarden. Deze combinatie gaf balans tussen rust, bezigheid en gecontroleerde opname.
In de winter krijgen de pony’s bovendien meer behoefte aan ruwvoer, omdat paarden zichzelf warm houden door de vertering van vezels, een soort interne kachel.
Minder rijk ruwvoer
Ook ben ik hooi gaan mengen: minder rijk hooi gecombineerd met smakelijker hooi. Hierdoor aten ze eerst het lekkere op en gingen daarna nog een ronde voor het minder smakelijke hooi.
Uiteindelijk ben ik grotendeels overgestapt op weidehooi, aangevuld met graszaadhooi.
Over graszaadhooi bestaan verschillende meningen. Het kan endofyten bevatten of bespoten zijn, waardoor het risico’s kan geven. Daarom heb ik bewust gekozen voor graszaadhooi van een betrouwbare leverancier, waarbij het gegarandeerd onbespoten is.
Voor mij was het een afweging tussen drie kwaden:
- overgewicht door te rijk voer
- risico op maagzweren door te weinig ruwvoer
- aanvullen met graszaadhooi
Ik heb gekozen voor optie 3, met weidehooi als basis.
Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld stro of geweekt hooi.
Balans tussen minder ruwvoer en voldoende ruwvoer
Wanneer je paarden wilt laten afvallen, blijft het altijd een puzzel om de hoeveelheid energie inname te verlagen zodat er een negatieve energiebalans ontstaat. In de bovenstaande alinea's heb ik al een aantal manieren beschreven om dit te bereiken. Maar hoe voorkom je dat ze te lang zonder ruwvoer staan?
Dit verhoogt namelijk het risico op maagzweren. De productie van maagzuur gaat bij paarden continue door. Wanneer de maag leeg raakt wanneer ze te lang niet kunnen eten kan het maagzuur de maagwand beschadigen. De richtlijn is om een paard niet langer dan vier uur zonder ruwvoer te laten staan.
Met behulp van hooivoerautomaten kon ik ervoor zorgen dat de eetpauzes nooit te lang waren, zonder dat ik ze teveel moest voeren. Naast alle andere aanpassingen in het management was dit voor ons een belangrijke sleutel om veilig af te kunnen vallen.
Voorjaar en weidebeheer
In het voorjaar (begin april) zijn de pony’s weer de weide opgegaan. Maar nu slechts 1 uur per dag, zonder strookbegrazing.
Sinds medio mei is dit opgebouwd naar 2 uur per dag, en later naar ongeveer 3 uur per dag. Dit gebeurt altijd op basis van eventuele gewichtstoename.
Op dit moment ben ik redelijk tevreden met het gewicht van Andor. Er mag nog ongeveer 25 kg af, maar het doel in het weideseizoen is vooral om verdere toename te voorkomen.
Mijn verwachting is dat hij in de winter verder zal afvallen met dit management. Voor nu zijn we in ieder geval uit de gevarenzone.
Conclusie
Je schuldig voelen over het overgewicht van je paard is heel begrijpelijk, maar niet nodig. De eerste stap is bewustwording: erkennen dat er sprake is van overgewicht.
Overgewicht leren herkennen is iets wat je moet ontwikkelen. Maar zodra je het eenmaal ziet, kun je het vaak niet meer níet zien.
Pak het stap voor stap aan en combineer voeding en beweging. Als je zelf weinig tijd hebt, kan een bijrijder helpen om voldoende beweging te bieden.
Maar zoals je hebt kunnen lezen: zelfs een paar keer per week 20–30 minuten stappen is al een goed begin.
Succes!
