Zelf hooi maken van je eigen weide klinkt idyllisch: het ruikt heerlijk, je weet precies wat je voert en je benut je land optimaal. Toch komt er bij hooien veel meer kijken dan alleen een paar droge dagen afwachten. Er zijn flinke voordelen, maar ook serieuze nadelen waar je rekening mee moet houden. In dit blog neem ik je mee in mijn eigen afwegingen: van bodemverdichting en biodiversiteit tot het suikergehalte in je hooi.

Nadelen van het hooien op een paddock paradise

Bodemverdichting en hoge aanschafkosten materiaal

Groot materiaal op je land verdicht de bodem. Met natuurlijk weidebeheer streef ik juist naar een zo gezond en dus minder verdichte bodem. Met groot materieel over je land rijden is dan eigenlijk niet wenselijk.
Eventueel zou je met kleiner materieel, bijvoorbeeld met je eigen kleine trekker, kunnen hooien. Nadeel daarvan is dat je een geschikt maaidek, hooischudder, hark en hooipers nodig hebt. De aanschafkosten van deze gereedschappen zijn hoog, ook tweedehands. Daarbij moet je dan vier extra gereedschappen onderhouden en ergens opslaan.

Kort maaien is een aanslag op je grasmat

Voor een zo goed mogelijke opbrengst wordt er over het algemeen kort gemaaid. Voor een gezonde weide streef ik ernaar om het gras niet korter dan 6 cm wordt afgegraasd. Bij maaien is dit meestal 6-7 cm, soms korter; het kan ook langer, maar dan heb je minder opbrengst. Dit korte maaien is een aanslag op je grasmat. Zeker ook omdat je in juni wilt hooien wanneer je een droge en meestal warme week hebt. Dit maakt de aanslag op je grasmat nog groter.

Hooiopbrengst van je paddock paradise heeft veel opslagruimte nodig

Als het goed is, heb je een redelijke opbrengst van je land. Dit betekent dat je ook een redelijke opslag nodig hebt om je hooi goed op te kunnen slaan. Ik “bereken” dit door in pallets te denken: er kunnen ongeveer 10 balen op 1 pallet. Wanneer je 100 balen opbrengst hebt, moet je dus ruim 10 pallets op kunnen slaan. Het liefst staat het hooi droog, maar is er wel voldoende ventilatie.

Voor nood kun je eventueel hooi afdekken met zeil. Maar dan heb je meerdere zeilen nodig die je goed moet vastzetten. Bij een flinke zomerstorm kan dit problemen opleveren. Het zou zonde zijn wanneer je een deel van je oogst weg moet gooien omdat het is gaan schimmelen.

Kans op veel afval bij mislukken oogst

Wanneer de oogst mislukt doordat je pech hebt met het weer, dan heb je een hoop afval dat je kwijt moet. Én je paarden kunnen enige tijd niet op je weide, omdat het moet groeien voordat ze er weer op kunnen. En je hebt dus extra kosten, want je betaalt je loonwerker maar moet vervolgens toch nog hooi inkopen. Je loopt dus een zeker risico.

Toegenomen biodiversiteit door natuurlijk weidebeheer loopt nu risico

Lang gegroeid gras biedt een veilige omgeving voor kleine diertjes zoals muizen en egels. Tijdens het maaien, wat erg snel gaat met grote machines, is het goed mogelijk dat een deel van deze diertjes sneuvelt. Daarnaast zijn ze ineens een aanzienlijk deel van hun habitat kwijt.

Opgezadeld zitten met een partij hooi die niet geschikt is voor jouw paarden

Als uit de analyse blijkt dat het suikergehalte hoog is en je hebt bijvoorbeeld hoefbevangen (gevoelige) paarden, zit je met een partij die je eigenlijk niet kunt voeren. Dan zul je dit bijvoorbeeld moeten verkopen, weken of mengen met ander ruwvoer met een lager suikergehalte.

Beperkingen qua indeling paddock paradise

Je paddock paradise of equi habitat heb je vaak zo ingericht dat het een wat organischere omgeving is. Hierdoor is het minder praktisch werken met grotere machines. Er is vaak veel schrikdraad en beplanting. Dit maakt dat je soms een deel van je omheining moet weghalen of dat er minder efficiënt gemaaid kan worden door de beplanting. Hierdoor moeten sommige stukken alsnog met de hand (bosmaaier) worden gemaaid en geharkt. Dit kost jou (of de loonwerker) dus extra tijd, geld en spierkracht.

Dat zijn best een hoop serieuze nadelen. Zou je dan überhaupt moeten overwegen om hooi van je eigen weide te laten maken om aan je paarden te voeren?
Uiteindelijk ben ik dit jaar toch overstag gegaan om een keer uit te proberen of hooien van eigen land niet toch iets voor ons is. Ik zag namelijk ook de volgende voordelen.

Voordelen van het zelf hooien op een paddock paradise

Oplossing voor omgevallen gras

Omdat ik streef naar een zo natuurlijk mogelijk beheer van de weides, wil ik het gras altijd één keer per jaar volledig laten uitgroeien. Dit is van belang omdat op deze manier ook het wortelstelsel beter kan uitgroeien. Wanneer je een groot wortelstelsel hebt, is je grasmat beter bestand tegen droogte, maar ook bijvoorbeeld tegen grazen.

Grasmatten die stelselmatig zeer kort worden begraasd, worden minder dik omdat graspollen tijdens het grazen uitgetrokken worden. Koudbloeden en andere rassen die gevoelig zijn voor overgewicht en hoefbevangenheid wil je liever niet op het "vette" voorjaarsgras hebben. Om die reden laat men ze vaak beperkt op de weide in het voorjaar; hierdoor kan het gras mooi doorgroeien.

Het probleem waar ik tegenaan liep, is dat tegen de tijd dat de pony’s wel meer de weide op konden, ze er eigenlijk niet meer tegenop konden eten. Hierdoor ging veel gras plat liggen dat ze vervolgens niet meer aten. Dan verplaats ik de paarden, want het andere gras dat niet plat lag, gingen ze dan te kort grazen; hierdoor bleef er dus veel gras over. Dit ging ik vervolgens weer maaien met de bloter.

Op zich is dat niet erg, want dit geeft weer een mulchlaag, bescherming en voeding voor de bodem. Maar ik vond het ook erg zonde, want je bent op deze manier ook potentieel goed ruwvoer aan het “weggooien”. Dus hooi maken van dat uitgegroeide gras vind ik een groot voordeel omdat je het hierdoor efficiënter gebruikt in plaats van weg te gooien.

Gratis doorzaaien

Wanneer het gras uitgebloeid en in zaad staat tijdens het maaien, ben je automatisch aan het uitzaaien. Hierdoor hoef je geen zaad meer te kopen om door te zaaien voor een goede, dichte grasmat. Een dichte grasmat is belangrijk voor uiteraard een goede opbrengst, maar daarnaast voorkomt het ook het groeien van planten die je liever niet in je grasmat hebt, zoals jakobskruiskruid en andere pioniersplanten.

Positief effect biodiversiteit

Doordat het gras en de andere planten op het land de kans krijgen om te bloeien, heeft dit een positief effect op de insecten en andere dieren in je omgeving, omdat het voedsel en schuilplekken biedt.

Weten wat je voert

Door hooi te maken van je eigen grasland, weet je precies welke planten er in je hooi zitten. Soms is het flink puzzelen welke planten je in hooi van de boer tegenkomt. Het is niet altijd meer goed te herkennen, maar jakobskruiskruid (JKK) is nog steeds gevaarlijk, ook al is het gedroogd.

Afname wormendruk van je weide

Door het hooien van je land doorbreek je de cyclus van verschillende wormen. Het verlaagt dus de wormendruk op je land. Wil je hier meer over weten? Hier is een goede bron over dit onderwerp.

Invloed op kwaliteit van het hooi

Door zelf te hooien van je eigen land heb je enigszins invloed op het suikergehalte van je hooi wanneer je begrijpt hoe dit ontstaat. Je hebt namelijk invloed op de bemesting van je land, hoe je omgaat met de bodem en het tijdstip van het maaien.

Verarmen bodem (bevorderen van plantdiversiteit)

Door je weide te hooien, verarm je de bodem. Het verarmen van de bodem is belangrijk wanneer je streeft naar een natuurlijke weide met meer verschillende soorten planten. Een grotere variatie aan planten in je weide is gezond voor je paard én voor de flora en fauna.

Voordeliger dan inkopen

Wanneer je een goede opbrengst hebt en een loonwerker met een redelijke prijs, is het potentieel goedkoper en praktischer. De opslag doe je namelijk zelf; daar betaal je (plus de winst voor degene die verkoopt) voor. Wanneer je ergens hooi vandaan laat komen of gaat halen, kost dit iedere keer brandstof. Dus wat dat betreft scheelt het ook qua milieubelasting omdat het van zéér lokaal komt 😉.

Prachtig proces, een aanrader dus!

Het is een geweldig gevoel om zelf ruwvoer voor je eigen paarden te maken. De geur van hooi vind ik echt geweldig en ik vind het nóg lekkerder omdat het echt van jezelf is! Je voelt je echt even een echte hobbyboer, dat had ik niet willen missen!

Omdat de voordelen uiteindelijk de overhand kregen, ben ik toch gaan hooien. Wil je weten wat er allemaal bij komt kijken om zelf te hooien? Download dan het stappenplan over het proces van hooien en wanneer je het aan je paard kunt voeren.